Column Frans Heemskerk: Van vlag in top naar halfstok

Vandaag is het Koningsdag, voor de zesde keer alweer, maar voor mij voelt het nog steeds een beetje vreemd, en noem ik het zo in de conversatie nog regelmatig Koninginnedag. Ook de datum van 27 april zit nog niet in m’n systeem.

Ik had ook eigenlijk verwacht dat Willem Alexander, omdat zijn verjaardag zo dicht bij die van z’n oma is, het zo zou houden. Niet dus, en ook zijn goed recht natuurlijk. Beatrix deed dat wel, omdat haar verjaardag op 31 januari het qua weer nou niet echt uitnodigt om vrijmarkten en kermissen te houden. Dus 30 april is tot 6 jaar geleden voor mij altijd Koninginnedag geweest, zo mooi de laatste dag van de maand, en terugkerend net als Kerst, Pasen en Pinksteren.

Wat mij altijd heeft gefascineerd is die ongebreidelde vrolijkheid op 30 april, nu dus 27 april, met de koninklijke familie lachende naar alle kant, meedoend met de meest onzinnige spelletjes die de onderdanen voor hen in gereedheid hebben gebracht, waarvan ik altijd bang ben dat de Koninklijken denken dat het gepeupel echt hun vrije tijd zo besteedt, met dan het enorme contrast slechts een week later, vroeger nog minder, op 4 mei, de Nationale Dodenherdenking waar diezelfde Eerste Familie die eerder nog wc potten heeft geworpen, in kleine autootjes heeft gezeten en koek heeft gehapt, gekleed in stemmig zwart op de Dam staat om de gevallenen van de Tweede Wereldoorlog te herdenken.

Volgende week is het 4 mei, de Nationale Dodenherdenking, waarvan het officiële gedenkschrift luidt:

Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. 

In februari ben ik voorgedragen om op 4 mei in mijn woonplaats namens de LHBT-gemeenschap samen met een jongere LHBT’er een roze driehoekkrans te leggen tijdens de dodenherdenking. Ik heb er niet lang over na hoeven denken of ik dat wilde doen. Het is voor mij vanzelfsprekend om er gehoor aan te geven. Ik heb veel over de Tweede Wereldoorlog gelezen, gezien en gehoord om het belang van de jaarlijkse herdenking in te zien en levend te houden. Dus als ik daar een klein onderdeel van uit kan maken doe ik dat met liefde.

De vraag is legitiem, zeker gezien het officiële gedenkschrift, of er voor de omgekomen LHBT’ers in de situaties die daarin benoemd worden apart een krans moet worden gelegd. ‘Wij herdenken allen’ staat er immers. Voor veel Joden is de herdenking belangrijk om te blijven herinneren dat het vervolgen en vermoorden van een heel volk, simpel omdat ze zijn wat ze zijn, absoluut onaanvaardbaar is. Voor veel LHBT’ers die werden vervolgd omdat ze zijn wat ze zijn geldt in feite hetzelfde. De Nazi’s hadden naast de gele ster en de roze driehoek een heel kleurenpallet aan wat zij als ongewenst zagen, rode, zwarte, groene, blauwe, paarse en bruine driehoeken die ook gecombineerd konden worden. Duitsers en hun Gründlichkeit.

Hoewel er Joden zijn die hun volk als enige slachtoffer zien van de Tweede Wereldoorlog en ieder ander die de slachtoffers uit hun gemeenschap ook graag benoemd willen zien, niet kunnen of willen accepteren, denk ik dat met de wetenschap van nu er ruimte voor, kan en mag zijn om dat wel te doen. Zeker omdat er ergens op de wereld altijd wel een (bevolkings)groep is die wordt gediscrimineerd, verjaagd of vervolgd. Het lijkt zelfs wel of de geschiedenis zich blijft herhalen, want vluchtende Joden werden bij onze grens destijds tegengehouden, er was hier geen plek voor hen. En kijk eens hoe sommige mensen, en ook bepaalde politici, zich uiten ten opzichte van de vluchtelingen uit oorlogsgebied nu? Tevens zijn er nog steeds landen waar LHBT’ers worden vervolgd, gevangen gezet, gemarteld en vermoord. Ook neemt het antisemitisme toe.

En dit alles bij elkaar maakt dat we met elkaar moeten blijven herdenken. Mensen vervolgen en vermoorden om wie of wat ze zijn, daar moeten we onze stem tegen blijven verheffen en niet denken: het is een ver van mijn bed show omdat misdaden tegen de menselijkheid zich op andere continenten afspelen. Er is een tijd waarin zwijgen en onverschilligheid verraad is. Juist in onze individualistische maatschappij is het belangrijk om hierin gezamenlijk op te trekken. De twee minuten stilte op 4 mei is daarom een belangrijk moment om met respect voor elkaar en de gevallenen te herdenken, en om dit door te geven aan de kinderen. Ik vind het daarom heel mooi dat ik als oudere die de verhalen uit de oorlog nog via mijn ouders uit de eerste hand heb gehoord, wordt gekoppeld aan een jongedame of jongeman en dat we samen de krans mogen leggen en intens dankbaar mogen zijn dat we in een land leven dat al bijna 75 jaar vrede kent.

Frans Heemskerk schrijft dagelijks een persoonlijk verhaal op zijn site Aidan’s World



Categorieën:Column

Tags: , , ,

%d bloggers liken dit: