Column Frans Heemskerk: Those were the days

Frans HeemskerkFrans Heemskerk schrijft dagelijks een persoonlijk verhaal op zijn site Aydan’s World. Hij is verder vaste columnist bij het programma ‘Uit de Kast’ op Radio Capelle en Omroep Zuidplas. Zijn in dat programma uitgesproken tekst is hier na te lezen: 

Het was in 1984 toen ik voor het eerst ben uitgegaan in een gelegenheid voor mensen die ‘ook zo’ waren. Ik was toen 19 en groen als gras. Ik ging samen met een oudere collega van toen 36 jaar, zijn vriend en nog wat andere vrienden van hen, die ik ook kende want ik was wel eens op feestjes geweest bij hen thuis. Het was een onbekende wereld voor mij, maar waar ik me wel thuis voelde. Voordat ik meeging hadden we er uitvoerig over gesproken, want ik vond het wel eng, maar zij vertelden me wat ik kon verwachten en ik vond het fijn dat ze er bij waren.

Dit alles speelde zich af in Den Haag waar ik vandaan kom. Het was de tijd voordat er smartphones, internet of zelfs maar een computer in huis was. Om anderen gaysuelen te ontmoeten moest je dus wel naar een gaybar of –dancing toe. We begonnen in de Boko in de Nieuwe Schoolstraat, dat was een gezellige bar met een kleine dansvloer. De inrichting had iets oud Hollands, met veel hout, boerenzakdoeken en ik meen ook lege chianti mandflessen aan de muur. Ik stapte binnen en voelde me als in een warm bad. Wat een heerlijke ontspannen sfeer, allemaal vrolijke mensen, dance hits uit die tijd schalden door de speakers en als 19 jarige die nieuw was in het toch enigszins kleine ons-kent-ons gaywereldje werd ik gezien als het nieuwe vlees in de kuip. Dat vond ik dan wat minder, maar ik was gelukkig met mijn eigen groepje dus voelde me beschermd.

Vervolgens gingen we in diezelfde straat naar de Stairs dat was in die tijd iets hipper en als die om 2 uur ook sloot, liepen we naar de Herengracht naar de Aquarius, wat een echte disco was met een grote dansvloer; die bleef tot 4 of 5 uur open. Met het uitgaan hoopte je natuurlijk een leuke jongen tegen te komen, je dronk wat met elkaar, je danste wat en soms werden er telefoonnummers uitgewisseld op een bierviltje of een bestelbonnetje van de barkeeper.

Voor de jeugd van nu is dit natuurlijk iets uit het stenen tijdperk. Tegenwoordig kun je elkaar vinden op diverse sites waar je een profiel kunt aanmaken. Je chat eens wat, al dan niet met beeld en als je dan met elkaar wilt afspreken, kun je dat doen in een restaurant voor een kopje koffie of een hapje eten. Je hoeft dus ook niet per se naar een gelegenheid voor homo’s te gaan om gelijkgestemden te ontmoeten. Ik weet het niet zeker, maar volgens mij zijn die er niet meer zo veel als voorheen omdat verschillend geaarde jongeren zich veel meer mengen dan vroeger het geval was. Op zich is dat wel een mooie ontwikkeling, het maakt niet zoveel meer uit wat je seksuele geaardheid is.

Om me heen zie ik ook dat veel jongeren van nu veel wereldwijzer zijn dan ik op die leeftijd en dat de verschillende seksuele geaardheden zich heel organisch door elkaar bewegen. Met name heterojongens zijn onder elkaar veel lichamelijker geworden dan vroeger het geval was. Dat is niet expliciet iets seksueels, maar de afstandelijke hand bij het begroeten van goede vrienden heeft plaatsgemaakt voor een hartelijke knuffel en soms ook een zoen. Er is een voorzichtige verschuiving gaande op dat gebied. Met nadruk zeg ik voorzichtig omdat er nog een wereld te winnen is, maar in vergelijking met ruim 30 jaar geleden, mijn tijd zeg maar, is er echt een duidelijk verschil waar te nemen.

Zijn de belevingswerelden van oudere en jongere LHBT’ers te verenigen? Toen ik uitging in de jaren ‘80 waren er in die gelegenheden ook mannen van de leeftijd die ik nu heb. Ik heb toen besloten en ook verkondigd dat mensen mij mochten neerschieten als ik als 50-jarige me nog in dat soort etablissementen vertoonde. Aan de andere kant voelde ik me wel veilig in het gezelschap van wat oudere vrienden die het gaywereldje van toen goed kende. Het is dus, zoals veel zaken, niet zo zwart-wit. Ik moet er nu inderdaad niet aan denken om me nog op een dancefeest te moeten ophouden. Ten eerste vind ik de muziek van nu niks aan en ten tweede is het voor niemand prettig als een man van middelbare leeftijd gehuld in voor hem te jonge kinderkleren hijgend hip loopt te doen. En toch: als er ouderen zijn die zich daar heel prettig bij voelen, ga vooral je gang!

Ik vind de jongeren van nu geweldig leuk, kan er van genieten hoe ze met elkaar omgaan, hoe ze zich verhouden tot de wereld, de eigen taal die ze spreken, hoewel dat ook kan doorslaan. Ik zat eens in de trein waar een aantal jongens een gesprek hadden, maar met de beste wil van de wereld kon ik niet volgen waar het over ging. Ik verliet die trein me 20 jaar ouder voelend dan toen ik erin kwam. Maar ik geniet van de tomeloze energie, het enthousiasme en de maak-je-niet-druk mentaliteit van de jeugd. Ik snap ze wel, ik ben ook jong geweest. De hele wereld ligt nog voor je open, de jeugd heeft inderdaad de toekomst, zoals het oude gezegde klinkt.

Zou ik nu zelf jong willen zijn? Nee, niet in deze tijd. Ik zou niet weten hoe ik me als jongere zou moeten handhaven in de huidige tijd. Ik weet alleen hoe het is om jong te zijn in de periode dat ik het ook was en het was toen, zoals ik al constateerde, een hele andere wereld. Eenvoudiger, minder gecompliceerd, maar in je hoofd worden de zaken natuurlijk ook door invloed van de nostalgie wat zachter gekleurd dan ze in werkelijkheid waren. Toch zou ik meteen klaarstaan als ik me als een tijdreiziger nog één keer in het Haagse uitgaansleven van de jaren ‘80 zou kunnen storten.

Zelf heb ik naast vrienden en vriendinnen van zo rond mijn eigen leeftijd ook die veel jonger zijn en dat klikt gewoon goed. Ze houden mij op de hoogte van alle moderniteiten en ik kan hun weer veel vertellen van vroeger of een beetje levenswijsheid meegeven. ‘I know what it is to be young, but you don’t know what it is to be old’ was de boodschap op de single van de legendarische acteur en regisseur Orson Welles in 1984, maar juist daarom kunnen we veel van elkaar leren. En zo is het gelukkig eigenlijk nog steeds.

Deze column is te horen in het programma Uit de Kast van Radio Capelle van zaterdag 18 februari 2017.

 



Categorieën:Column, Nieuws

Tags: , ,

%d bloggers liken dit: