Column Frans Heemskerk: Keuzes

Frans HeemskerkFrans Heemskerk schrijft dagelijks een persoonlijk verhaal op zijn site Aydan’s World. Hij is verder vaste columnist bij het programma ‘Uit de Kast’ op Radio Capelle en Omroep Zuidplas. Zijn in dat programma uitgesproken tekst is na te lezen op deze site. Frans Heemskerk was te gast in de Roze Golf van 31 juli.

Volgens mij is de mens, net zoals de meeste dieren, van nature niet monogaam. Alle seksuele diversiteit ten spijt is de oerdrift van mens en dier toch zich zo veel mogelijk voort te planten met de daarvoor meest geschikte kandidaat. In de afgelopen, pak ‘m beet, 500.000 jaar heeft de mens zich geëvolueerd van nauwelijks rechtop lopende aap tot wat we nu zijn en zien we onszelf als ‘de kroon der schepping’. Of dat juist is valt nog maar te bezien.

Feit is wel dat onze hersenen ons in staat stellen om onder meer over dingen na te denken, rationele beslissingen te nemen, keuzes te maken, onszelf te positioneren ten opzichte van de wereld om ons heen, emoties te ervaren en die vervolgens ook onder woorden kunnen brengen, zodat het instinct waar de meeste dieren op varen bij ons naar de achtergrond is verdwenen, maar nog wel aanwezig is.

In de Westerse wereld staat monogamie nog steeds hoog in het vaandel, bij een huwelijk zweert men elkaar trouw tot ‘in den dood’, en ‘zult gij niet begeren uws naasten vrouw’. In de loop der tijd is een huwelijk verworden tot niet meer dan een formaliteit, omdat ook samenwonen zonder boterbriefje wordt erkend als een verbintenis tussen twee mensen. Maar ook dan is de verwachting dat men trouw is en blijft, overspelplegers worden door de bedrogen partner en de buitenwacht met pek en veren overgoten. Bah, wat een viezerikken!

In sommige landen in Afrika en het Midden-Oosten is polygynie toegestaan, een huwelijksvorm waarbij één man tegelijkertijd gehuwd is met twee of meer vrouwen. Ook bij afsplitsingen van de mormoonse kerk wordt het hebben van meerdere vrouwen nog steeds geaccepteerd. Polyandrie, een vrouw die met meerdere mannen is getrouwd komt nauwelijks voor, maar gezien dat er een woord voor is, heeft het in de geschiedenis wel plaatsgevonden, onder meer in Tibet, Nepal, India en Sri Lanka. Bijzonder is dat in landen waar men polygynie toelaat polyandrie niet is toegestaan. Men gaat dus altijd nog uit van de man en zijn o zo breekbare ego.

Na de seksuele revolutie in de jaren ‘60 en de introductie van de anticonceptiepil, werd seksualiteit langzaamaan los gezien van huwelijk en voortplanting. Voor- en buitenechtelijke seks, of seks met meer dan één partner al dan niet tegelijk, het kon en gebeurde allemaal. De vrije liefde was een feit. Ook homoseksualiteit werd steeds meer geaccepteerd, hoewel het nog tot 1971 duurde eer het uit het uit het Wetboek van Strafrecht werd gehaald. Er kwam een tweede feministische golf, vrouwen verbrandden hun bh en waren baas in eigen buik. Men leefde in communes en had met meerdere leden van de commune seks, gewoon omdat het kon en men het wilde. De term polyamorie werd toen al voorzichtig gebruikt.

Zulke zaken bewegen zich altijd in een golfbeweging. Later is er weer een gedeeltelijke teruggang geweest in de verworvenheden en bleef monogamie toch de maatschappelijk gewenste relatievorm waar men andere relatievormen aan toetst. Mijn ervaring is dat er bij heteroseksuele relaties niet heel openlijk over wordt gesproken, maar bij homoseksuele stellen kon het voorkomen dat men kenbaar maakte dat ze een ‘open relatie’ hadden. Beide partners mochten van elkaar seks hebben met anderen. Daar konden verschillende afspraken over bestaan, van het van de hoed en de rand vertellen over hoe het met de ander was tot het toestaan maar er niets over willen horen. Of er werd een, vaak veel jongere, derde aan de waarschijnlijk sleets geworden relatie toegevoegd voor meer jolijt in de sponde. Van wat ik ervan gezien heb in mijn directe omgeving zijn van de stellen die zich daarmee inlieten de meesten mede daardoor uit elkaar gegaan, of ze hebben het weer afgezworen omdat het meer kwaad deed dan goed.

De sinds de jaren ‘60 veranderde moraal betreffende seksualiteit en de maatschappelijke positie van de vrouw die nu terecht veel assertiever en onafhankelijker en meer vrijgevochten is dan toen, maakt dat polyamorie een soort vrije liefde 2.0 is geworden. Letterlijk betekent het ‘meervoudige liefde’, en het gaat om het kunnen aangaan van meerdere liefdesverbindingen, waarbij het wel van belang is dat alle betrokkenen op de hoogte zijn en ermee instemmen. Je kunt je voorstellen dat er talloze verbindingen onder de vlag van polyamorie op te voeren zijn, van bijna monogaam, met één extra partner tot swingen met alles wat een polsslag heeft.

Persoonlijk vind ik een relatie met één persoon al niet te doen, en God weet dat ik het geprobeerd heb, maar zolang volwassen mensen gezamenlijk instemmen met wat ze met elkaar op seksueel vlak willen ondernemen, mijn zegen hebben ze, leef je uit! Maar maak het niet interessanter dan het is. Er zijn polyamoristen die zichzelf ‘meer geëvolueerd’ vinden en het als een superieure manier van leven zien, en daar trek ik de lijn. Laten we vooral zien wat het is: je kiest ervoor om seks te hebben met meerdere mensen, je geeft gehoor aan je oerdrift, een stap terug in de evolutie dus, want je kunt er ook voor kiezen om het niet te doen. Als je het per se vanuit dat perspectief wilt zien zijn de monogamisten dus veel meer geëvolueerd. Leef gewoon het leven wat je wilt met wie je wilt, maar hang er geen pseudo-intellectueel labeltje aan.

De geweldige tekstschrijver en zanger Robert Long heeft reeds in 1974 een prachtig lied geschreven wat achteraf gezien over polyamorie zou kunnen gaan: ‘Zie toch je hart als een heel grote ader die als je dat wilt plaats aan tientallen biedt’, zingt hij in ‘Liefste Mijn Liefste van het album ‘Vroeger Of Later’, dat maar liefst 118 weken in de hitlijsten heeft gestaan.

Deze column is te horen in het programma Uit de Kast van Radio Capelle van zaterdag 5 november.



Categorieën:Column, Nieuws

Tags: , ,

%d bloggers liken dit: